‘We hebben er het uiterste uitgehaald’

De stal staat er leeg bij. Geen koeien die je nieuwsgierig aankijken zodra je de stal binnenstapt. Jan (53) en Herma (50) Kleinjan namen het besluit te stoppen met boeren. Het was geen gemakkelijk proces. Via ZOB kregen ze begeleiding. Hoe hebben ze dat ervaren?

Het echtpaar Kleinjan woont met hun drie kinderen in de buurtschap Marle (gemeente Hellendoorn). Op het melkveehouderijbedrijf van 25 hectare liepen tot eind maart nog zo’n 65 melkkoeien (zwartbonte HF koeien gekruist met Fleckvieh) en bijbehorend jongvee.

Jan is geboren en getogen op de boerderij. Hij ging meewerken op het ouderlijk bedrijf en had daarnaast een baan buitenshuis. Vervolgens vormde Jan een maatschap met zijn ouders. In 2004 stapten Jans ouders uit de maatschap en vormde Jan een maatschap samen met zijn vrouw Herma. Jans vader woont in een woning op het erf.

Besef

‘Toen we in 2005 een nieuwe stal bouwden, waren we nog in de volle overtuiging dat we door zouden boeren tot ons pensioen. Wel wisten we toen al dat het er voor onze kinderen niet meer in zou zitten. 2009 was een slecht jaar. Dat moet ons niet te vaak gebeuren, dachten we. Vervolgens kwam in 2014 het eerste besef dat we over onze toekomst moesten nadenken. De melkprijs liep terug en de financiële situatie werd minder gunstig. Vanwege de mestwetgeving moesten we fors investeren. Als we een slecht jaar zouden krijgen, konden we het niet meer opvangen. In die tijd zaten we vooral met de accountant en de bank om tafel. We wilden nog graag door, maar je komt dan wel in een financieringsspiraal terecht. Ook de complexe regelgeving hield ons in de wurggreep.’

Stoppen

‘Het was emotioneel en we worstelden met allerlei gedachten. Voor ons stond als een paal boven water: we laten ons niet kapot boeren. Het moment was bereikt dat we ons niet verder in de schulden wilden steken. Voorzichtig dachten we over stoppen. Je moet aan de gedachte wennen en je beeldvorming bijstellen. Voordat je stopt, is het belangrijk je mogelijkheden en financiële consequenties in beeld te hebben. Samen met de accountant rekenden we allerlei scenario’s door, zoals samenwerking of alleen doorgaan met jongvee opfok. In oktober 2015 hakten we definitief de knoop door. Omstreeks die tijd lichtten we ook onze broers en zussen in. Het was moeilijk om Jans vader te vertellen dat wij wilden stoppen met boeren . Gelukkig kon hij begrip op brengen voor ons besluit, hoewel hij liever anders had gewild. Ons gezin was al op de hoogte.’

ZOB

‘Via internet gingen we op zoek naar ondersteuning door mensen die meedenken en ervaring hebben met stoppen. We kwamen bij ZOB terecht. Zij konden ons helpen bij het stoppen. Ook hadden we behoefte aan een emotionele uitlaatklep. Mensen in je omgeving snappen vaak niet waar je mee bezig bent. We maakten rechtstreeks een afspraak met ZOB-vrijwilliger Herman Logtenberg. Eerst maakten we kennis en keken we of het wederzijds klikte. Tevens werden onze eerdere bevindingen besproken. De bevestiging kwam: stoppen was inderdaad de beste optie.’

Te koop

‘Vervolgens zochten we contact met enkele makelaars en maakten een keuze voor de makelaar waar we het beste gevoel bij hadden. En dan staat er ineens een te koop bord op het erf en staat je bedrijf op internet. Het voelde als een voldongen feit. Vervolgens kwam ook de geruchtenstroom en de reacties uit de omgeving op gang. Er werd vooral over ons gepraat en weinig met ons. Maar er was ook veel medeleven. We hebben vaak gehoord dat het moedige beslissing was. En dat we dapper waren, omdat we deze stap gingen zetten.’

Lotgenoten

‘Naast doorlopende hulp biedt ZOB ook emotionele steun en de helpende hand bij loopbaanbegeleiding. Samen hebben wij dit traject doorlopen.’ Herma voelt wel voor de gezondheidszorg. Jan wil graag werken in de agrarische sector als zzp-er en heeft inmiddels al gewerkt als bedrijfsverzorger. Herma doet eerst nog vrijwilligerswerk in een verzorgingshuis in Den Ham en helpt bij het serveren van de maaltijd en kan zo haar zinnen even verzetten.

‘Via ZOB hadden we een dag met lotgenoten. Er waren nog drie andere stellen. De bedrijfssituaties waren heel divers en ze zaten allemaal in verschillende fasen van beëindiging en in het verwerkingsproces. Je brengt daar je eigen problematiek onder woorden. Toch was dat niet moeilijk, omdat iedereen in het zelfde schuitje zit. Naast het uitwisselen van ervaringen spraken we aan de hand van kaartjes over emoties. Het was een mooie dag en je voelt je heel erg gesterkt. Driekwart jaar later was er een vervolg. ZOB-vrijwilligers en een professional begeleidden deze dagen.’

Stoppersregeling

‘2016 was voor ons een heel turbulent jaar. We hadden ons bedrijf te koop gezet en gedurende het jaar werd het steeds onrustiger in de sector. Boeren waren in onzekerheid: waar gaat dit naar toe met de fosfaatrechten? Bovendien zakte de melkprijs nog verder. Dat was niet bevorderlijk voor de verkoop van ons bedrijf en de koeien. We hadden gepland om in oktober te stoppen met de koeien, maar dat moesten we steeds weer uitstellen en weer nieuw voer aankopen. Uiteindelijk konden we ons op 20 februari 2017 inschrijven voor de stoppersregeling. Je krijgt dan een premie per koe, maar nadeel is dat de koeien dan weg moeten voor de slacht. Dat deed zo’n pijn.’

Samen verder zonder koeien

‘De stoppersregeling zette wel nieuwe krachten in gang, want een week later benaderde ons een boer uit de omgeving om een samenwerkingsverband aan te gaan om zo fosfaatrechten over te dragen. De stoppersregeling was daarmee van de baan! We konden daardoor voorkomen dat onze koeien naar de slacht moesten. Dat verzachtte de pijn van het wegdoen van de koeien. Op 30 maart was het zover. Het was emotioneel heel zwaar, maar we zijn blij dat de koeien nu een betere bestemming hebben. We voelden ons heel betrokken bij de dieren. Het land is verhuurd, deels aan de samenwerkingspartner en deels aan de loonwerker. Als de rust weer wat terugkeert, hopen we de grond te verkopen. We blijven hier graag wonen in de toekomst.’

Trots

‘Zo’n beslissing om te stoppen, neem je niet van de een op de andere dag. We zijn best trots dat we ons niet hebben laten meesleuren door de waan van de dag. Ook kennen we geen schaamte, want we staan 100 procent achter ons besluit. Herman heeft ons daar goed bij geholpen. Natuurlijk kun je je verhaal kwijt bij de accountant, de bank of de makelaar, maar dat is puur zakelijk. De ZOB fungeert als luisterend oor, je kunt er goed mee praten en dingen mee delen. De vrijwilliger van de ZOB begeleidt, denkt mee en zoek dingen uit. Het zijn mensen die kennis hebben van de landbouw. Het geeft veel rust als je iemand achter hand hebt. Bedrijfsbeëindiging is een ingewikkeld proces. Dat deel je niet met je directe omgeving. Samen met de ZOB hebben we er het uiterste uitgehaald.’

 

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.